Beşiktaş zemin ve jeoloji haritası

Beşiktaş, İstanbul Boğazı'na 8,4 km kıyısı olan bir ilçe. Boğaz kıyı şeridi ve dere ağızları (Dolmabahçe, Ortaköy deresi) dolgu ve alüvyon zemin üzerindeyken, Levent-Etiler-Akat platosu ve Yıldız sırtı sağlam kaya zemin üzerinde yükseliyor. Aşağıdaki harita 23 mahallenin zemin grubunu, bina yaşını ve İBB'nin deprem senaryosu hasar tahminini gösteriyor.

16.037
Analiz edilen toplam bina
23
Mahalle
%78
2000 öncesi inşa edilmiş bina oranı
251
Ağır + çok ağır hasar beklenen bina (Mw 7,5)
İnteraktif Harita

Mahalle mahalle zemin ve deprem hasar tahmini

Dört ayrı görünüm var. Jeoloji Formasyonu sekmesi MTA Yerbilimleri Portalı'nın resmi jeoloji haritasını canlı olarak getirir, haritaya tıklayınca o noktadaki kayaç türünü ve jeolojik yaşı gösterir. Diğer üç sekme mahalle bazlı zemin, bina yaşı ve deprem hasar verisini gösterir.

Bir mahalle seçin

Haritada bir mahalleye ya da aşağıdaki tabloda bir satıra tıklayın; zemin grubu, bina yaşı dağılımı ve deprem hasar tahmini burada görünsün.

Lejant

Mahalle Zemin Grubu Toplam Bina 2000 Öncesi % Ağır+Çok Ağır Hasar Orta Hasar
Kayaç Türleri ve Jeolojik Yaş

Beşiktaş'ın altında hangi kayaçlar var?

MTA'nın Türkiye jeoloji haritasına göre Beşiktaş'ın tamamı tek bir kaya biriminin üzerinde oturuyor. Bu birim tortul kökenlidir; ilçede volkanik kayaç ya da granit türü derinlik kayası yüzeylemiyor. İstanbul'daki en yakın granit kütlesi Boğaz'ın karşı kıyısında, Beykoz-Çavuşbaşı çevresindedir.

Permo-Karbonifer · yaklaşık 360-250 milyon yıl

Fliş: kumtaşı, miltaşı, şeyl

Harita sembolü c. Derin denizde çökelmiş, ince taneli tabakaların üst üste binmesiyle oluşmuş kırıntılı istif. İstanbul literatüründe Trakya Formasyonu adıyla bilinir ve Boğaz'dan Çekmece göllerine kadar uzanır. Sinanpaşa'dan Etiler'e, Bebek'ten Levent'e kadar ilçenin bütün mahallelerinin temelini bu birim oluşturur.

Mühendislik açısından: genelde iyi taşıma gücü verir. Ancak tabakalı yapısı nedeniyle yönlere göre farklı davranır ve şeyl aradüzeyleri suya doygun kaldığında dayanımını kaybedebilir. Boğaz'a bakan dik yamaçlarda bu durum kayma yüzeyi oluşturabilir.
Kuvaterner · son 2,6 milyon yıl

Alüvyon, kıyı dolgusu ve güncel örtü

Fliş temelin üzerini örten gevşek çökeller. Dolmabahçe deresi ve Ortaköy deresi vadi tabanlarında alüvyon, Boğaz kıyı şeridinde ise yol, iskele ve sahil düzenlemeleriyle oluşmuş yapay dolgu bulunur. Jeolojik ölçekte çok gençtir ve henüz taşlaşmamıştır.

Mühendislik açısından: deprem dalgasını büyüten, oturma riski taşıyan asıl birim budur. Kalınlığı kısa mesafede hızla değişir.
Katman eğimi

Tabakalar kıvrımlı ve dik konumlu

Trakya Formasyonu, İstanbul'un Paleozoyik temelinin geçirdiği kıvrımlanma nedeniyle yatay değil, çoğu yerde dik ya da dike yakın eğimli tabakalardan oluşur. Tabaka doğrultu ve eğim ölçümleri MTA'nın 1/25.000 ölçekli basılı paftalarında yer alır; bu ölçekteki veri web servisinde sunulmadığı için haritada gösterilmemektedir.

Not: derin kazı ve istinat duvarı tasarımında tabaka eğim yönü kritik olduğundan parsel bazında etüt gerekir.
Fay durumu

Beşiktaş'ta diri fay yüzeylemiyor

MTA Diri Fay Haritası'na göre ilçe sınırları içinde yüzeyleyen aktif fay yoktur. Bölgeyi etkileyecek asıl kaynak, Marmara Denizi içinden geçen Kuzey Anadolu Fayı'nın Ana Marmara segmentidir. İBB'nin senaryo depremi de bu segmentin kırılması varsayımına dayanır.

Sonuç: risk fayın üzerinde olmaktan değil, zemin koşulu ve bina dayanıklılığından kaynaklanır.
Jeoloji Özeti

Beşiktaş'ta zemin nasıl dağılıyor?

Plato ve sırt

Kaya zemin

Levent, Etiler, Akat, Nisbetiye, Konaklar, Gayrettepe, Levazım, Ulus, Türkali, Muradiye, Yıldız, Kültür, Balmumcu, Dikilitaş, Abbasağa ve Cihannüma; Trakya Formasyonu üzerindeki plato ve sırt kesimlerinde yer alır. İlçenin en geniş ve en sağlam zemin grubudur.

Dönüşüm açısından: temel maliyeti ve zemin iyileştirme ihtiyacı genelde daha düşüktür.
Dere vadisi

Alüvyon

Dolmabahçe deresi vadi tabanındaki Vişnezade ile Ortaköy deresi vadisindeki Mecidiye mahallesi, gevşek vadi tabanı çökelleri üzerindedir.

Dönüşüm açısından: deprem dalgasını büyütme riski nedeniyle parsel bazında zemin etüdü kritik önem taşır.
Boğaz kıyısı

Kıyı dolgusu

Ortaköy, Sinanpaşa (Beşiktaş meydanı ve iskele çevresi), Arnavutköy, Kuruçeşme ve Bebek; Boğaz kıyı şeridinde yol, iskele ve sahil düzenlemeleriyle oluşmuş dolgu üzerinde kuruludur.

Dönüşüm açısından: dolgu kalınlığı kısa mesafede değişebildiği için temel tasarımından önce sondaj şarttır.
Genel değerlendirme

İlçe ortalaması

Beşiktaş'taki binaların ortalama %72'sinin Mw 7,5 senaryo depreminde hasar görmeyeceği, %8'inin (yaklaşık 1.304 bina) orta ve üstü hasar alacağı öngörülüyor. Bu oran, komşu Kadıköy'e (%13) göre daha düşük.

Kaynak: İBB Beşiktaş İlçesi Olası Deprem Kayıp Tahminleri Kitapçığı, 2020.
Sık Sorulanlar

Beşiktaş zemin ve deprem riski hakkında

Beşiktaş'ta zemin en çok nerede risklidir?

Boğaz kıyı şeridindeki Ortaköy, Sinanpaşa, Arnavutköy, Kuruçeşme ve Bebek ile Dolmabahçe deresi vadisindeki Vişnezade ve Ortaköy deresi vadisindeki Mecidiye mahalleleri, kıyı dolgusu ve dere ağzı alüvyonu üzerindedir. Bu alanlarda deprem dalgasını büyütme riski, plato mahallelerine göre daha yüksektir.

Beşiktaş'ta en eski bina stoku hangi mahallede?

İBB verilerine göre 2000 öncesi yapı oranı en yüksek mahalleler Muradiye (%89), Türkali (%86), Ulus (%85), Balmumcu (%83) ve Arnavutköy (%82)'dir.

Bu harita resmi zemin etüdünün yerine geçer mi?

Hayır. Harita mahalle ölçeğinde genelleştirilmiş bilgilendirme amaçlıdır. Parsel bazında inşaat kararı için Beşiktaş Belediyesi İmar ve Şehircilik Müdürlüğü'nden imar planına esas jeolojik-jeoteknik etüt raporu talep edilmelidir.

Jeoloji katmanı hakkında: Haritadaki jeoloji formasyonları MTA Genel Müdürlüğü'nün Yerbilimleri Portalı'ndan canlı olarak getirilmektedir, veri bu sitede saklanmaz ve üzerinde değişiklik yapılmaz. Bölgesel ölçekli bir veri setidir; insan hayatını ilgilendiren konularda ve teknik çalışmalarda referans olarak kullanımından doğacak sorumluluk MTA'ya ait değildir. Parsel bazında karar için zemin etüdü ve ilgili belediyenin jeolojik-jeoteknik etüt raporu esastır.

Beşiktaş'ta binanızın dönüşüm potansiyelini görün.

Zemin ve yaş verisini gördünüz. Şimdi binanızı haritada işaretleyip talebinizi müteahhitlere iletin.